“De wereld verandert, kijk naar het grote plaatje.”


Bart Götte over The Future of Work



Masterclass: The Future of Work

De volgende editie van de masterclass ‘The Future of Work’ aan de Universiteit van Amsterdam start in september 2019. Meer informatie en mogelijkheid tot inschrijven vindt u op de website van de UvA.



Bart Götte is business futurist bij FutureFlock en programmamanager en hoofddocent van de masterclass The Future of Work aan de Universiteit van Amsterdam (UvA). Deze masterclass wordt twee keer per jaar gehouden en is binnen no time vol. En daar is een goede reden voor; veel organisaties worstelen met de impact die de snel veranderende wereld heeft op werk en werkenden. Deze masterclass-reeks helpt ze op weg.

De Masterclass heet ‘The Future of Work’, hoe ver vooruit kijkt het programma?

“De toekomst kun je eigenlijk op drie manieren benaderen: er is de toekomst die je kunt voorspellen, de toekomst die je kunt voorzien en de toekomst die je kunt verzinnen. Als het gaat om de toekomst van werk, kunnen we veel voorspellen en ook al het nodige voorzien. Met de deelnemers aan de masterclass kijken we dan ook niet te ver vooruit. We richten ons vooral op de huidige transitie van de arbeidsmarkt en kijken vijf, tot hooguit tien jaar vooruit.”


Wat is de grootste verandering op het gebied van werk?

“Er is niet één grootste verandering, denk ik. Juist alle veranderingen samen maken de toekomst van de arbeidsmarkt complex en uitdagend. We hebben natuurlijk al een tijdje te maken met steeds verdergaande flexibilisering en de effecten van automatisering en robotisering. Veel organisaties zijn zich daar al van bewust en proberen hierop te anticiperen. Maar deze ontwikkelingen staan niet op zichzelf, ze zijn onderdeel van een groter geheel. Dat grote plaatje, daar kijken we naar tijdens de masterclass. Pas als je dat scherp hebt, kun je je echt voorbereiden op de toekomstige arbeidsmarkt.”


Hoe ziet dat grote plaatje er dan uit?

“Het grote plaatje laat vooral zien wat de drijvende krachten achter die veranderingen zijn. Zo leer je de aard van veranderingen beter begrijpen. Als je begrijpt waarom bepaalde groepen werkenden liever geen vast contract hebben, dan is het eenvoudiger om ze een aantrekkelijk alternatief te bieden en ze aan je te binden op een manier die wél bij ze past. Dat die manier misschien (nog) niet past bij de overtuigingen en het beleid van je organisatie, maakt de noodzaak voor verandering duidelijk. Dat vraagt vaak om anders denken, maar soms ook om drastische organisatorische veranderingen. Het argument om niet te veranderen is vaak: “Ja, maar het systeem…”. Maar juist dat systeem proberen we aan te passen. En dat kan, want de huidige procedures en systemen hebben we uiteindelijk ook ooit zelf geïntroduceerd.”


Welke rol ziet u voor de uitzendbranche op de toekomstige arbeidsmarkt?

“Ook nu geldt dat we eerst naar het grote plaatje moeten kijken om deze vraag goed te kunnen beantwoorden. We zien bijvoorbeeld dat levensfasen steeds verder opschuiven en dat twintigers steeds minder behoefte hebben aan vastigheid. Ze studeren langer, beginnen later aan een gezin en ook de vaste baan komt later, áls ze die al ambiëren. Want we zien ook dat werk steeds minder vormvast wordt. De baan zoals we die tien jaar geleden kenden, wordt zeldzamer; omdat de aard van het werk verandert en omdat de behoefte van werkenden verandert. Kijken we dan naar de rol van de uitzendbranche op de arbeidsmarkt, dan bestaat die nu vooral uit het bemiddelen van kandidaten naar een baan. En dan met name in sectoren waar hoge volumes of specifiek gekwalificeerde inzet wordt gevraagd. Uitzendbureaus hebben de wind in de zeilen, maar of dat over vijf tot tien jaar nog zo is? Ik ben bang van niet. Automatisering doet de vraag naar hoge volumes afnemen. Platformtechnologie maakt het makkelijker, en veel goedkoper, om vraag en aanbod te matchen. En niet onbelangrijk, ondernemerschap onder werkenden groeit in een structureel krapper wordende arbeidsmarkt. De vraag die uitzendbureaus zich zouden moeten stellen is wat hun toegevoegde waarde is voor werkenden. Verschuif het klantperspectief eens van de werkgever naar de werkende, dat levert hele boeiende perspectieven op.”


Zegt u daarmee dat de uitzendbranche langzaam zal verdwijnen?

“Nee, zo ver wil ik zeker niet gaan. Maar wil de uitzendbranche toekomstbestendig zijn, dan zal zij zich opnieuw moeten uitvinden. En wie slim is, begint daar nu al mee. Gewoon door breder te kijken en vooral vooruit. Toekomstbestendige organisaties voorzien wat er op hen afkomt. Zij baseren hun strategie op foresight en koersen op trends, rekeninghoudend met onzekerheden. Dat staat haaks op het sturen op hindsight, waarbij gekoerst wordt op data, voorspellingen en ervaringen uit het verleden. Dat lijkt veilig omdat het te verantwoorden is, maar is het ook toekomstvalide?”


Wat zou u willen zeggen tegen de mensen die denken dat het allemaal wel meevalt en dat het zo’n vaart niet zal lopen?

“Een van de meest gehoorde belemmerende overtuigingen tijdens de masterclasses is: ‘ik geloof het niet, want ik zie het niet’. Dat is vaak ook echt zo; de trends die we nu zien zijn nog niet mainstream, maar het zijn wel signalen. Daar kun je je voordeel mee doen door vroeg te anticiperen zodat je niet voor disruptieve verrassingen komt te staan. Overigens geloof ik niet in disruptie, enkel in vertraagd, of te laat, anticiperen.”